Vrijheid en verantwoordelijkheid!
Vrijheid en verantwoordelijkheid is een mooi thema voor een hedendaags kabinet. Het is een liberaal thema, maar past ook best bij het CDA. Het is schandalig dat Wilders aangeeft wel de vrijheid te willen, maar niets te hebben met verantwoordelijkheid. Het is dom dat de journalisten hier weinig aandacht aan geven
De laatste jaren is er meer nadruk gekomen op verantwoordelijkheid. Het idee was dat sommigen vrij automatisch de rechten als burgers claimen, maar niet de verantwoordelijkheid nemen.Wil je de Westerse vrijheid, dan past ook de Westerse verantwoordelijkheid.
Eigenlijk is het ook een oud thema. Het liberalisme heeft als uitgangspunt de vrijheid van het individu. De klassiek liberalen zijn gericht op een kleine overheid, anderen zijn bang dat de vrijheid van het individu beperkt wordt door organisaties en mensen met meer macht. Eigenlijk doet dat er niet helemaal toe. Beide stromingen hechten grote waarde aan vrijheid.
Beide stromingen hechten ook grote waarde aan verantwoordelijkheid. Elk individu heeft een verantwoordelijkheid tegenover de maatschappij. De vrijheid van de een moet de vrijheid van de ander niet schaden. Vandaar dat liberalen geen automatische vrijheid geven aan het bedrijfsleven om bijvoorbeeld het milieu te vervuilen. Het is niet automatisch de overheid die dat allemaal moet regelen, maar elk individu en elke organisatie heeft ook verantwoordelijkheid.
Vrijheid zonder verantwoordelijkheid leidt tot chaos vond Plato al. Hij was om die reden tegenstander van democratie. Die zou ten onder gaan aan vrijheid zonder beperking en zou leiden tot de dictatuur.
In de westerse wereld is de democratie een groot goed. De vrijheid gaat altijd gepaard met eigen verantwoordelijkheid nemen. Bij het doorbreken van (door sociale controle opgelegde) taboes zie je steeds een vorm van zelfbeheersing om te laten zien dat het taboe doorbroken kan worden. Voorbeeld is het naaktstrand, als aangevochten taboe. Het uitdoen van de kleren gaat gepaard met veel zelfbeheersing: de beheersing van de schaamte en de beheersing van de lusten. Mensen die van de vrijheid in het westen genieten hebben de verantwoordelijkheid zich dan wel netjes te gedragen. Dat geldt niet alleen op het naakstrand, maar ook in het zwembad of uberhaupt in de samenleving. In andere samenlevingen kan wel eens gedacht worden dat een vrouw die een korte rok draagt "er om vraagt". In het westen gaan we uit van de gedachte dat iedereen zich als een verantwoordelijke burger moet gedragen.
Zouden we vrijheid niet koppelen aan verantwoordelijkheid, dan kunnen er hele nare dingen gebeuren. Iemand die in een discussie boos wordt en zijn gelijk wil halen geeft een kopstoot. Iemand die een drankprobleem heeft scheldt een barman uit.Dat soort dingen!
Het is onbegrijpelijk dat bij de presentatie van het akkoord een voormalig liberaal zegt: ik ben voor de vrijheid, maar ik heb niets met verantwoordelijkheid. Diegene vertegenwoordigt het gevaar waar Plato voor waarschuwde. Die vertegenwoordigt waar veel mensen boos over zijn. Wel de lusten, niet de lasten.
Jolanda berkhof says:
3 October 2010 at 17:58Hi Hein,
Mooi stuk.
Ben nooit boos op Plato geweest, wel op velen die hun verantwoodelijkheid niet willen nemen.
Sz Jolanda